Số liệu của cơ quan thống kê Canada cho thấy tổng lượng gạo nhập khẩu của Canada từ các nước trên thế giới trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt 236 triệu USD, giảm 3.7% so với cùng kỳ.
Trong đó, Việt Nam vẫn nằm trong top 5 nhà xuất khẩu gạo lớn nhất vào Canada, sau Hoa Kỳ, Ấn Độ, Thái Lan và Pakistan. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu của ta vào Canada trong 6 tháng đầu năm ghi nhận sụt giảm khá mạnh so với cùng kỳ năm trước khi chỉ đạt 5,2 triệu USD, giảm 21.3% so với cùng kỳ năm ngoái (giảm cả khối lượng, giá trị nhập và thị phần, chỉ còn 2.2% so với 2.6% năm ngoái). So sánh với các đối thủ cạnh tranh, ngoại trừ Hoa Kỳ do chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến thuế quan, các nước như Ấn Độ, Pakistan đều có kim ngạch xuất khẩu gạo vào Canada giảm so với cùng kỳ, lần lượt -6.5%, -30.4%. Tuy nhiên, xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Canada lại tăng đáng kể (7.7%).
Nhập khẩu gạo vào Canada tháng 1-6/2025
| STT | Quốc gia | Giá trị (triệu USD) |
Tăng, giảm |
| 1 | Hoa Kỳ | 73,128 | -6.5% |
| 2 | Thái Lan | 68,833 | 7.7% |
| 3 | Ấn độ | 62,237 | -6.5% |
| 4 | Pakistan | 8,376 | -30.4% |
| 5 | Việt Nam | 5,164 | -21.3% |
| 6 | Nhật Bản | 2,608 | 8% |
| 7 | Ý |
2,204 |
-12.6% |
| 8 | Trung Quốc | 2,099 | 22.5% |
| 9 | Campuchia | 1,984 | 81.5% |
| 10 | Đài Loan | 1,967 | 9.1% |
| Phần còn lại | 7,047 | -10.4% | |
| Tổng nhập khẩu T1-T6/2025 | 235,646
|
-3.7%
|
|
Việt Nam xuất khẩu 6826 tấn gạo vào Canada, ít hơn 2209 tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Về cơ cấu sản phẩm, gạo trắng xay xát (HS 1006.30) vẫn là mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất (gần 80%), với 5450 tấn. Lượng gạo tấm, gạo lứt và thóc xuất khẩu lần lượt là 1027 tấn, 328 tấn và 21 tấn. Trong sản phẩm gạo trắng xay xát, 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất 3855 tấn gạo trắng hạt dài, chiếm 56% (bao gồm cả gạo hương lài và ST 25); ngoài ra, gạo trắng giống Nhật xuất được 618 tấn và gạo trắng đồ 853 tấn. Ngoài ra, các tỉnh bang nhập khẩu chính gạo của Việt Nam gồm có Ontario (2792 tấn), BC (2188 tấn), Quebec (1040) và Alberta (725 tấn).
Gạo Việt Nam không những không tăng về giá trị kim ngạch và lượng xuất khẩu mà cả giá xuất khẩu cũng giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2025. Tỉnh bang nhập khẩu nhiều gạo trắng xay xát nhất là BC với 1905 tấn, tiếp đó là Ontario (1732 tấn), Quebec (1040 tấn) và Alberta (712 tấn). Kim ngạch nhập khẩu tại các bang đều giảm mạnh với BC (-64.2%), Ontario (-61.5%), Quebec (-31.2%), và Alberta (-68%). Giá gạo trắng hạt dài nhập về BC có mức giá trung bình cao nhất lên tới 1162 CAD/tấn, tiếp sau là Quebec (1084 CAD/tấn), Ontario (909 CAD/tấn).
Kết quả 6 tháng đầu năm cho thấy một vấn đề đáng lưu ý là gạo Việt Nam đang mất thị phần ngay trong bối cảnh một số đối thủ châu Á tiếp tục mở rộng được xuất khẩu vào Canada. Nếu tổng nhập khẩu của Canada giảm 3.7% nhưng Việt Nam giảm tới 21.3%, trong khi Thái Lan vẫn tăng 7.7%, thì nguyên nhân không chỉ nằm ở sự suy giảm nhu cầu chung. Đặc biệt, Thái Lan đã thu hẹp đáng kể khoảng cách với Hoa Kỳ và chiếm khoảng 29.2% tổng kim ngạch nhập khẩu gạo của Canada trong 6 tháng đầu năm, so với khoảng 31.0% của Hoa Kỳ. Nếu xu hướng này tiếp tục, Thái Lan có khả năng vượt Hoa Kỳ trở thành nguồn cung gạo lớn nhất cho Canada. Đây cũng là tín hiệu cho thấy nhu cầu đối với gạo châu Á tại Canada vẫn tương đối tốt, nhưng lợi ích từ sự dịch chuyển nguồn cung hiện chủ yếu rơi vào Thái Lan thay vì Việt Nam. Bên cạnh đó, Campuchia cũng đang nổi lên như một đối thủ mới, dù quy mô hiện còn nhỏ. Kim ngạch gạo Campuchia vào Canada tăng tới 81.5%, đạt gần 2 triệu USD chỉ trong 6 tháng và đã tiến gần quy mô xuất khẩu của Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan. Với thế mạnh tương đồng với Việt Nam ở một số dòng gạo thơm và gạo hạt dài, sự tăng trưởng nhanh của Campuchia cũng là một diễn biến đáng lưu ý.
Những kết quả trên tiếp tục củng cố các vấn đề Thương vụ đã nhận diện trong các báo cáo trước như việc doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế trong phát triển private label cho các hệ thống bán lẻ lớn; nhận diện và kiểm soát chất lượng đối với gạo ST25 chưa đồng nhất; chất lượng xay xát và tỷ lệ tấm chưa cạnh tranh bằng đối thủ; hoạt động quảng bá và xây dựng thương hiệu tại Canada còn yếu. Việc kim ngạch và thị phần tiếp tục giảm trong 6 tháng đầu năm cho thấy các hạn chế này đang bắt đầu tác động rõ hơn tới vị thế cạnh tranh của gạo Việt Nam trên thị trường.
Tuy nhiên, về trung và dài hạn, Canada vẫn là thị trường tiềm năng đối với gạo Việt Nam. Quy mô nhập khẩu vẫn ở mức lớn, trong khi cơ cấu dân số nhập cư và cộng đồng người gốc Á tạo nền tảng tương đối ổn định cho nhu cầu gạo. Việc Thái Lan vẫn tăng trưởng trong bối cảnh tổng nhập khẩu giảm cũng cho thấy dư địa thị trường vẫn tồn tại đối với các nhà cung cấp có sản phẩm phù hợp, chất lượng ổn định và chiến lược phân phối hiệu quả. Hiện nay, nhận thức về cơ cấu sản phẩm gạo của Việt Nam ở cả nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Canada nhìn chung còn thấp, việc hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tham gia các hoạt động hội chợ triển lãm hoặc các hoạt động xúc tiến thương mại gạo tại địa bàn đóng vai trò quan trọng để giúp sản phẩm gạo của Việt Nam nâng cao thị phần, tương xứng với tiềm năng của thị trường. Đồng thời, Thương vụ cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ các đoàn doanh nghiệp của sở tại bao gồm các chuỗi siêu thị và các nhà nhập khẩu kiều bào về nước để mở rộng tiềm năng xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Thương vụ Việt Nam tại Canada
