Nguồn vốn tín dụng ngân hàng, thị trường vốn và dòng vốn quốc tế là trụ cột quan trọng, giúp mở rộng nguồn lực tài chính cho tăng trưởng hai con số.
Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao hơn, nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng, công nghiệp, chuyển đổi năng lượng và đổi mới công nghệ ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính trở thành một trong những yếu tố then chốt để duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế.
Trao đổi tại hội thảo “Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số” do Báo Lao Động phối hợp cùng Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, ông Nguyễn Quang Ngọc – Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) cho rằng để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, nền kinh tế cần một lượng vốn lớn được huy động kịp thời và phân bổ hiệu quả.
“Để hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng hiệu quả, mục tiêu của Agribank trong giai đoạn tới không chỉ là mở rộng quy mô tín dụng mà quan trọng hơn là định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng và phát triển bền vững”, ông Ngọc cho biết.
Tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực
Theo ông Nguyễn Quang Ngọc, trong cơ cấu huy động vốn của nền kinh tế hiện nay, tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn quan trọng nhất và chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Mặc dù thị trường trái phiếu và các kênh huy động vốn khác đã có sự phát triển nhất định trong những năm gần đây, song khả năng cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, đầu tư công chủ yếu tập trung vào các dự án hạ tầng và khó có thể mở rộng mạnh về quy mô trong ngắn hạn.
Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng của Agribank đạt gần 2 triệu tỉ đồng, tăng gần 15% so với cuối năm 2024. Trong đó, dư nợ cho vay khu vực nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 1,3 triệu tỉ đồng, chiếm khoảng 64% tổng dư nợ của ngân hàng và là mức cao nhất trong toàn hệ thống ngân hàng.
“Nguồn vốn tín dụng của Agribank hiện đã phủ khắp các xã, phường và thị trấn trên cả nước, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và thúc đẩy các chuỗi giá trị nông sản”, ông Ngọc chia sẻ.
Ngân hàng cũng triển khai nhiều chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước như cho vay lĩnh vực lâm sản, thủy sản hoặc chương trình liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Bên cạnh đó, Agribank cũng tăng cường cấp tín dụng cho các dự án công nghiệp chế biến gắn với chuỗi giá trị, đồng thời triển khai gói tín dụng ưu đãi 60.000 tỉ đồng dành cho doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng và công nghệ số.
Ngoài việc mở rộng quy mô tín dụng, Agribank cũng đẩy mạnh phát triển tín dụng xanh. Đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh của ngân hàng đạt 28.356 tỉ đồng, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp sạch, năng lượng tái tạo, xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn.
Thị trường vốn cần phát triển để bổ sung nguồn lực dài hạn
Bên cạnh nguồn vốn tín dụng ngân hàng, việc phát triển thị trường vốn được xem là yếu tố quan trọng để mở rộng khả năng huy động nguồn lực cho nền kinh tế.
Theo đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), hệ thống tài chính của một nền kinh tế có thể được ví như một “hệ dẫn động hai bánh”, bao gồm hệ thống ngân hàng và thị trường vốn. Hai bộ phận này cần phát triển song song và bổ trợ lẫn nhau trong quá trình huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.
Trong nhiều năm qua, hệ thống ngân hàng đã đóng vai trò chủ đạo trong việc cung ứng vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực sản xuất – kinh doanh. Tuy nhiên, khi quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng và nhu cầu đầu tư dài hạn ngày càng gia tăng, việc phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng có thể tạo ra những hạn chế đối với sự phát triển cân bằng của hệ thống tài chính.
Trong bối cảnh đó, thị trường vốn đặc biệt là thị trường chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Thị trường vốn không chỉ giúp doanh nghiệp huy động nguồn lực cho đầu tư mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, cải thiện quản trị doanh nghiệp và hình thành cơ chế định giá hiệu quả đối với các tài sản tài chính.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự phát triển cân bằng giữa hệ thống ngân hàng và thị trường vốn là yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống tài chính trước các biến động kinh tế.
Cải thiện chất lượng thị trường để thu hút dòng vốn quốc tế
Theo đại diện JICA, mặc dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong những năm gần đây, song vẫn còn nhiều dư địa để nâng cao hiệu quả hoạt động và thu hút mạnh hơn dòng vốn quốc tế.
Một trong những thách thức là số lượng doanh nghiệp thực hiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO – Initial Public Offering) và niêm yết mới trên thị trường chứng khoán vẫn còn hạn chế, khiến nguồn cung cổ phiếu chất lượng cao trên thị trường chưa thực sự phong phú.
Ngoài ra, vấn đề giới hạn tỉ lệ sở hữu nước ngoài trong một số ngành cũng phần nào ảnh hưởng đến khả năng tham gia của các nhà đầu tư quốc tế.
Theo JICA, để nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết, hoàn thiện quy trình IPO theo thông lệ quốc tế và tăng cường minh bạch thông tin.
Khi thị trường vốn được phát triển hiệu quả hơn và kết nối sâu hơn với thị trường tài chính quốc tế, doanh nghiệp trong nước sẽ có thêm cơ hội tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn để phục vụ đầu tư và mở rộng sản xuất.
Việc kết hợp hiệu quả giữa nguồn vốn tín dụng ngân hàng và các kênh huy động vốn trên thị trường tài chính sẽ giúp nền kinh tế mở rộng nguồn lực cho đầu tư, qua đó tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong những năm tới.
*Nguồn: Song Anh – Báo Lao động
